تبلیغات
ولی‌عصر(عج) - امامت 1

امامت 1

جمعه 15 آبان 1388 02:04 ب.ظنویسنده : محمد ترابی

 

معنای لغوی امامت:

كلمه امام به خودی خود و از نظر لغوی، در خود معنا و مفهوم مقدسی به همراه ندارد؛ از این منظر امام به هر كسی گفته می‌شود كه به او اقتدا گردیده و مورد تبعیت قرار ‌گیرد؛ اعم از آن كه وی شخصی عادل و یا غیر عادل باشد. راغب در مفردات گفته است:

«الإمام: المؤتم به إنساناً؛ كأن یقتدى بقوله أو فعله، أو كتاباً أو غیر ذلك، محقاً كان أو مبطلاً، وجمعه أئمة»([1]).

(امام: كسی است كه انسان به قول، فعل، كتاب و یا دیگر موارد او  اقتدا می‌كند؛ اعم از آن كه امام بر حق باشد و یا بر باطل و جمع امام ائمه می‌‌باشد.)

و در صحاح آمده:

«الإمام: الذی یقتدى به، وجمعه أئمة»([2]).

(امام: كسی است كه به او اقتدا می‌شود و جمع امام ائمه است.)

معنای اصطلاحی امامت:

مسلمانان با جمیع گرایش‌های مذهبی خود بر معنا و مفهوم عام امامت، اتفاق نظر داشته و آن را ریاست و رهبری تمام جامعه اسلامی می‌دانند و تنها اختلافی كه هست در حیطه شؤون و اختیارات امام است.

ابن میثم بحرانی (متوفای 699هـ) گفته است:

«الإمامة: رئاسة عامة لشخص من الناس فی أمور الدین والدنیا»([3]).

(امامت: عبارت است از ریاست تمام جامعه برای شخصی از مردم در امور دین و دنیای آنها.)

محقق حلی (متوفای 676هـ) گفته است:

«الإمامة رئاسة عامة لشخص من الأشخاص بحق الأصل لا نیابة عن غیر هو فی دار التكلیف»([4]).

(امامت: ریاست تمام جامعه برای شخصی از اشخاص جامعه اسلامی، به شكل اصلی و نه نیابتی از سوی هر كسی است كه مكلف به تكلیف می‌باشد.)

تفتازانی (متوفای 791هـ) گفته است:

«الإمامة رئاسة عامة من أمر الدین والدنیا خلافة عن النبی صلى الله علیه وسلم»([5]).

(امامت: عبارت است از ریاست تمامی جامعه اسلامی در امور دین و دنیای آنان به عنوان جانشین رسول خدا صلّی الله علیه وآله.)

با وجود اتفاق نظری كه در معنا و مفهوم امامت در كلمات و تعابیر علمای دو مذهب شیعه و سنی وجود دارد اما در مراد و مقصود از امامت نزد اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد.

از این‌رو مناسب است تا معناى ریاست عامه و رهبری جامعه اسلامی كه در تعریف امامت اخذ شده را توضیح داده تا در پرتو آن، علت اختلاف در مراد و منظور از امامت نزد هر دو فرقه مشخص گردد؛ چرا كه رهبری و ریاست جامعه اسلامی در زمان رسول خدا صلی الله علیه وآله متعلق به خود آن حضرت بوده و او خود این مسؤلیت مهم و خطیر را بر عهده داشته و به عنوان مبلغ و مبیّن احكام شرعی، حافظ و نگهبان شریعت و اسوه و الگوی تمام مسلمانان و قاضی و حاكمی عادل و منصف در مشاجرات و نزاع‌های روی‌داده در میان آنها بوده است.

این قبیل وظایف و مسؤلیت‌های مهم كه رسول خدا صلی الله علیه وآله خود متكفل انجام آن بوده از ضرورت‌هایی به شمار می‌رود كه لازمه دوام و استمرار رسالت خاتم برای پس از وفات آن حضرت می‌باشد؛ از این‌رو لازم است تا شخصی كه واجد صفات استثنائی می‌باشد بر این منصب تكیه زده و قدرتی را كه آن بزرگوار در تصدی این مسؤلیت‌ها داشته را دارا باشد و تنها فرقی كه با رسول خدا صلی الله علیه وآله دارد در وحی و ارتباط مستقیم با عالم ملكوت است كه این ویژگی با ارتحال رسول خدا صلی الله علیه وآله منقطع گردیده است. پس چنین شخصی عهده‌دار مسؤولیت تطبیق احكامی را دارد كه پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله به شكل كلی بیان فرموده و بیان جزئیات و احكام خاص آن را بر عهده شخصی گذارده كه به دور از هر‌گونه خطا و اشتباهی اقدام به حفاظت و حراست از شریعت نماید.

بدین شكل ضرورت اتصاف امام به مقام عصمت و آراسته بودن وی به بالاترین درجات علم و دانش و آگاهی از اسرار و رموز الاهی روشن می‌گردد.

معنایی كه بیان شد مقصود شیعه از مفهوم امامت است و به همین سبب آن را به ریاست و رهبری عمومی جامعه اسلامی تعریف می‌نماید؛ یعنی در همان حدّ و اندازه ریاست و رهبری كه رسول خدا صلی الله علیه وآله بر عهده داشت؛ البته با رعایت و در نظر داشت تفاوت‌هایی كه در دو مقوله نبوت و امامت وجود دارد.

از این‌رو بایسته است تا از عالم بالا در تعیین متولى و مسؤل تصدی این منصب مهم دخالت صورت گیرد؛ به همان شكل كه در تعیین پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله به خاطر عجز امت از درك ویژگی‌های لازم برای تصدی چنین مسؤلیتی از سوی شخصی لایق برای این منصب دخالت صورت گرفته است. از این‌رو می‌بینیم كه در قرآن كریم این حقیقت را بیان نموده و امام را شخصی برگزیده و منتخب از سوی خداوند متعال و صاحب عهدی الاهی دانسته است.

([1]) الراغب الأصفهانی، مفردات غریب القرآن: ص24، الناشر: دفتر نشر الكتاب.

([2]) الجوهری، الصحاح: ج5 ص1865، الناشر: دار العلم للملایین ـ بیروت.

([3]) ابن میثم البحرانی، النجاة من القیامة فی تحقیق أمر الإمامة: ص41، الناشر: مجمع الفكر الإسلامی ـ قم.

([4]) المحقق الحلی، المسلك فی أصول الدین: ص187، الناشر: مجمع البحوث الإسلامیة.

([5]) سعد الدین التفتازانی، شرح المقاصد: ج2 ص278، الناشر: دار المعارف النعمانیة ـ باكستان.


آخرین ویرایش: - -

 
جمعه 1 اردیبهشت 1396 10:41 ق.ظ
It's very simple to find out any matter on web as compared to books, as I found this paragraph at this website.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر