تبلیغات
ولی‌عصر(عج) - رؤیت اعمال بندگان توسط ائمه3

رؤیت اعمال بندگان توسط ائمه3

پنجشنبه 14 آبان 1388 11:04 ق.ظنویسنده : محمد ترابی

 

«وَیَوْمَ نَبْعَثُ فِی كُلِّ أُمَّةٍ شَهِیداً عَلَیْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِیداً عَلَى هَؤُلاء»([1]).

((به یاد آورید) روزى را كه از هر امتى، گواهى از خودشان بر آنها برمى‏انگیزیم و تو را گواه بر آنان قرار مى‏دهیم!)

و نیز آیاتی دیگر كه بر این مطلب دلالت دارد كه گروهی از شهدا هستند كه نبی خدا نیستند، گرچه ممكن است انبیا نیز از همان شهدا باشند، كه در این‌ صورت نسبت میان آنها عموم و خصوص من وجه خواهد بود، از این‌رو صحیح نخواهد بود كه هر لفظی كه درباره شهدا وارد شده است را به انبیا تفسیر كنیم، چنان‌كه برخی از مفسران بر این نكته تصریح كرده‌اند، به عنوان مثال فخر رازی در تفسیر خود به هنگام بیان تفسیر این آیه شریفه: «وَیَوْمَ نَبْعَثُ فِی كُلِّ أُمَّةٍ شَهِیداً عَلَیْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ»، كه بر این معنا دلالت دارد كه در هر زمانی لازم است تا شاهد معصومی وجود داشته باشد تا بر اعمال امت شهادت بدهد، گفته است:

 «إن كل جمع وقرن یحصل فی الدنیا فلا بد وأن یحصل فیهم واحد یكون شهیداً علیهم. أما الشهید على الذین كانوا فی عصر رسول الله صلى الله علیه وسلم فهو الرسول بدلیل قوله تعالى: {وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُواْ شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَیَكُونَ الرَّسُولُ عَلَیْكُمْ شَهِیدًا} وثبت أیضاً أنه لا بد فی كل زمان بعد زمان الرسول من الشهید، فحصل من هذا أن عصراً من الإعصار لا یخلو من شهید على الناس؛ وذلك الشهید لا بد وأن یكون غیر جائز الخطأ، وإلا لافتقر إلى شهید آخر، ویمتد ذلك إلى غیر النهایة، وذلك باطل، فثبت أنه لا بد فی كل عصر من أقوام تقوم الحجة بقولهم، وذلك یقتضی أن یكون إجماع الأمة حجة»([2]).

(در دنیا لازم است تا برای هر جمعیتی و در هر قرنی شخصی میان آنها وجود داشته باشد تا بر اعمال آنها شهادت دهد. اما كسی كه در زمان رسول خدا صلی الله علیه وآله بر اعمال انسان‌ها شهادت می‌دهد شخص پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله است و این به دلیل سخن خداوند سبحان است كه می‌فرماید: «همان‏گونه (كه قبله شما، یك قبله میانه است) شما را نیز، امت میانه‏اى قرار دادیم (در حد اعتدال، میان افراط و تفریط) تا بر مردم گواه باشید و پیامبر هم بر شما گواه است.» از این‌رو همچنین ثابت می‌شود كه لازم است در هر زمانی بعد از زمان رسول خدا صلی الله علیه وآله شاهدی وجود داشته باشد، از این مطلب نتیجه گرفته می‌شود كه در هیچ عصری از عصرها نباید امت از وجود شاهدان خالی باشد كه لازم است این شاهد شخصی غیر جائز الخطا باشد وگرنه نیاز به شاهدی دیگر خواهد بود و در این صورت این نیاز، تا بی نهایت ادامه خواهد یافت كه این امر باطلی است، پس ثابت می‌شود كه لازم است در هر عصر و زمانی برای اقوام، حجتی وجود داشته باشد كه به قول او اعتماد شود و این مطلب اقتضا می‌كند كه اجماع امت، حجت باشد.)

قرطبی در تفسیر خود گفته است:

«فی كل زمان شهید وإن لم یكن نبیاً، وفیهم قولان: أحدهما أنهم أئمة الهدى الذین هم خلفاء الأنبیاء. الثانی أنهم العلماء الذین حفظ الله بهم شرائع أنبیائه»([3]).

(در هر زمانی باید شاهدی وجود داشته باشد، گرچه آن شخص نبی و پیامبر خدا نباشد و در این باره دو نظر وجود دارد: یكی از آن‌دو این است كه آنها باید ائمه هدایت‌گری باشند كه به عنوان جانشینان انبیا هستند. دوم: آنها علمایی هستند كه خداوند سبحان به واسطه آنها شریعت انبیا را حفظ می‌كنند.)

آلوسی نیز در تفسیر خود برای این آیه شریفه: «وَجِیءَ بِالنَّبِیِّینَ وَالشُّهَدَاء»([357]) (و پیامبران و گواهان را حاضر مى‏سازند.) گفته است: «فإنه دال فی الظاهر على مغایرة الشهداء للأنبیاء»([4]) (ظاهر این آیه بر این نكته دلالت دارد كه این شاهدان كسانی غیر از انبیا هستند.)

پس گروهی قائلند: شاهدانی هستند كه نه تنها نبی خدا نبوده بلكه افرادی عادی می‌باشند اما چون از ویژگی‌ها و مواهب خاصی از سوی خداوند برخوردار بوده‌اند در روز قیامت برای امت‌های خود شهادت می‌دهند و این بدان سبب است كه ما نمی‌توانیم برای رؤیت اعمال تفسیر دیگری غیر از رؤیت حسی و عادی داشته باشیم كه همه اشخاص را فرا گیرد؛ چون حواس عادی كه در ما هست بیش از صورت و ظاهر افعال و اعمال حاضر و موجود را درك نمی‌كند در حالی كه اعمال و معانی نفسانی اعم از كفر، ایمان، رستگاری و خسران كه تمامی اعمال در روز قیامت بر مدار آن می‌چرخد به فرموده خداوند عزّ وجلّ: «وَلَكِن یُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ»([5]) (اما به آنچه دل‌هاى شما كسب كرده، مؤاخذه مى‏كند) از این قبیل می‌باشد و در وسع و توان انسان نیست تا آن را شمارش كرده و یا بر آنها احاطه و آگاهی یابد؛ مگر شخصی باشد كه خداوند عزّ وجلّ او را از چنین توانایی بهره‌مند كرده و چنین قدرتی به او عنایت نموده باشد و این امری نیست كه برای امامان از اهل بیت رسول خدا صلّی الله علیه وآله كه اطاعت از آنها با اطاعت خداوند عزّ وجلّ و رسولش قرین گردیده و به عنوان ریسمان محكم الاهی و همسنگ و هم‌طراز قرآن و كشتی نجات و مایه امان امت از ضلالت و گمراهی به شمار می‌روند مهم و دست نایافتنی باشد. از این‌رو نمی‌توان آن‌گونه كه برخی از مفسران گفته‌اند همه امت را از شاهدان الاهی دانست؛ زیرا در شهادت باید حقایق اعمال مردم در دنیا اعم از خیر و شر آن درك شود و این كرامتی است كه تمام افراد امت قادر به كسب آن نیستند بلكه خاصّ اولیای طاهرین می‌باشد و غیر از آنان گرچه از خوبان باشند توانایی درك این فضیلت را ندارند تا چه رسد به این كه آنان از مجرمان و طاغیان باشند.

و امّا این كه امت اسلام را به «امت شهیده» لقب داده‌اند بدان معناست كه در میان این امت، افرادی هستند كه توانایی شهادت بر اعمال مردم را دارا هستند و نیز رسول خدا صلّی الله علیه وآله نیز بر اعمال این امت شهادت می‌دهد و این شبیه آن است كه در باره امت بنی اسرائیل گاهی گفته می‌شود كه امت بنی اسرائیل بر تمامی جهانیان برتری داده شده است؛  در حالی كه این فضیلت از آنِ تمامی افراد قوم بنی اسرائیل نیست، بلكه صفت برخی از آنهاست كه برای تمامی قوم مشهور گشته است.

([1]) النحل: 89.

([2]) الرازی، تفسیر الرازی: ج20 ص99.

([3]) القرطبی، تفسیر القرطبی: ج10 ص164.

([4]) الزمر: 69.

([5]) الآلوسی، روح المعانی: ج20 ص109.

([6]) البقرة: 225.


آخرین ویرایش: - -

 
دوشنبه 10 اردیبهشت 1397 05:30 ب.ظ
Thankfulness to my father who informed me on the topic of this blog, this website is truly
remarkable.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر